Βλάπτει η υπερβολική κατανάλωση οινικού πολιτισμού

{
Φωτογραφίες SHUTTERSTOCK
}

Η κατανάλωση αλκοόλ δυνητικά βλάπτει. Όπως βλάπτει και η καθιστική ζωή. Κανείς όμως δεν σκέφτηκε να περιορίσει τη διαφήμιση αυτοκινήτων.

Στις 29 Ιανουαρίου 2019 κλείνουν 100 χρόνια από την ψήφιση της 18ης τροποποίησης του αμερικανικού συντάγματος, το ξεκίνημα της ποτοαπαγόρευσης, η οποία για δεκατρία χρόνια ενδυνάμωσε το λαθρεμπόριο. Λιγότερο γνωστό είναι ότι το ποσοστό των εξαρτημένων από το αλκοόλ δεν μειώθηκε, πιθανόν μάλιστα να αυξήθηκε με την ποτοαπαγόρευση, που έληξε το 1933. Ωστόσο, η «κληρονομιά» της συνέχισε να ρυθμίζει τη διανομή και την κατανάλωση αλκοόλ, τουλάχιστον μέχρι τις αρχές του αιώνα μας.

 

Τα πράγματα όμως είναι πιο περίπλοκα. Ως φιλοσοφική θέση (και στη συνέχεια ως κοινωνική επιταγή και ενδεχόμενη νομική ρύθμιση) η ποτοαπαγόρευση είναι παρούσα. Εδώ, στην Ευρώπη. Εκείνο που διαφέρει είναι η έντασή της.

 

Η Γαλλία από το 1991 απαγορεύει τη διαφήμιση αλκοολούχων ποτών και την τηλεοπτική προβολή οποιουδήποτε θέματος που θα συνέδεε τα αλκοολούχα ποτά με «ευχάριστες» για τον καταναλωτή στιγμές. Στη Σουηδία, το κρατικό μονοπώλιο οινοπνεύματος θέτει αυστηρούς όρους ως προς τη διανομή. Στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανοίγει σιγά σιγά η συζήτηση για την επιβολή μηνυμάτων υγειονομικού χαρακτήρα. Κάπως έτσι ξεκίνησε και η συζήτηση για την ουδέτερη συσκευασία στα τσιγάρα.

 

Όμως, άλλο το κρασί και άλλο ο καπνός. Ναι, η κατανάλωση αλκοόλ δυνητικά βλάπτει. Όπως βλάπτει και η καθιστική ζωή. Κανείς όμως δεν σκέφτηκε να περιορίσει τη διαφήμιση αυτοκινήτων (τα οποία μάλιστα ρυπαίνουν) επειδή πολλοί θα τα χρησιμοποιήσουν για να ικανοποιήσουν τη ραθυμία ή τον εγωκεντρισμό τους.

 

Φυσικά, χρειάζεται ρύθμιση της διαφήμισης και της κατανάλωσης αλκοόλ. Δεν είναι δυνατόν να ανεχτεί π.χ. η κοινωνία μας μηνύματα που καλούν εμμέσως ανηλίκους στην κατανάλωση (αλήθεια, πότε θα ασχοληθεί η κοινωνία με την ελεύθερη κατανάλωση, εν είδει «κεράσματος» ή σε εξαιρετικά χαμηλή τιμή, αλκοολούχων ποτών αμφίβολης προέλευσης και κυρίως υψηλής περιεκτικότητας σε αλκοόλ;). Ούτε είναι υγιές να μην υπάρχει υπενθύμιση και έλεγχος των ορίων στην κατανάλωση.

 

Στην πραγματικότητα, όμως, οι νέες αυτές τάσεις ξεκινούν από ένα φιλοσοφικό αξίωμα, που τείνει, στη λεγόμενη «κοινωνία της διακινδύνευσης», να αντικαταστήσει την ατομική ευθύνη και το αυτόβουλο του καταναλωτή. Ο άνθρωπος θεωρείται κατά τεκμήριο επιρρεπής, άβουλος, ανώριμος. Για να προστατεύσουμε αυτόν και την κοινωνία, παίρνουμε από το βλέμμα του τον «πειρασμό». Είναι μια βαθιά αντιδραστική, υποκριτική κοσμοθεωρία, βασισμένη σε στρεβλά θεολογικά δόγματα.

 

Από επιστημονικής απόψεως, «είναι το ίδιο πράγμα το να πίνεις κρασί, μπίρα, βότκα ή ουίσκι», δήλωνε με παρρησία η Γαλλίδα υπουργός Υγείας, Agnès Buzyn, τον περασμένο Φεβρουάριο. Προβληματική η θέση της και στενά επιστημονική.

 

Ο ανθρώπινος οργανισμός δεν χρειάζεται αλκοόλ για να αναπτυχθεί. Και το κρασί περιέχει αλκοόλ. Αλλά η (υπεύθυνη) κατανάλωση κρασιού εμπεριέχει και άλλα στοιχεία. Και δεν εννοώ μόνο τις πολυφαινόλες και τα άλλα αντιοξειδωτικά. Καταναλώνοντας συνειδητά κρασί, ανακαλύπτεις και αναπτύσσεις τις αισθήσεις σου (οι οποίες αμβλύνονται στον σύγχρονο αστικό πολιτισμό), συγκρίνεις και επιλέγεις. Μιλάς ή ακούς για ποικιλίες, για περιοχές, για Ιστορία ή ιστορίες. Μερικές φορές αναζητάς τον δημιουργό. Μοιράζεσαι στιγμές με συνεργάτες, φίλους. Ερωτεύεσαι. Κοινωνείς (με την πρωταρχική σημασία). Αντιλαμβάνεσαι την πνευματική υπόστασή σου ως άνθρωπος. Πώς να χωρέσουν τόσα σε ένα μπουκάλι; Και πώς μετριούνται;

 

Ισχύει ότι «όλοι θα πεθάνουμε επιτυχημένα», με ή χωρίς κρασί. Το θέμα είναι πόσο μεστά θα ζήσουμε τη ζωή μας.


Ο Θ. Γεωργόπουλος είναι δικηγόρος, πρόεδρος του Ινστιτούτου Αμπέλου και Οίνου της Καμπανίας (Institut Georges Chappaz), καθηγητής στην Έδρα Jean Monnet στο Δίκαιο του Οίνου (Reims) και διευθυντής του Συνδέσμου Ελληνικού Οίνου.

(0) Σχολιάστε
(0) Αξιολογήστε
νέο θέμα
ΥΠΟΒΟΛΗ